Fazla mesai ücreti hesaplama 2026
4857 sayılı İş Kanunu’na göre saatlik ücret, %50 fazla mesai, %25 fazla süre ve resmî tatil (UBGT) ücretini 2026 SGK/vergi kesintileriyle hesaplayın.
4857 sayılı İş Kanunu fazla çalışma çarpanları
| Çalışma türü | Yasal koşul | Zam oranı / çarpan | Serbest zaman karşılığı |
|---|---|---|---|
| Normal Fazla Çalışma | Haftalık 45 saati aşan çalışmalar (4857 m.41/2) | 1,5× (%50 zamlı) | 1 saat çalışma = 1 saat 30 dk izin |
| Fazla Sürelerle Çalışma | Sözleşmede haftalık süre < 45 saat ise, 45 saate kadar olan kısım (4857 m.41/3) | 1,25× (%25 zamlı) | 1 saat çalışma = 1 saat 15 dk izin |
| Resmî Tatil ve Bayram (UBGT) | Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (4857 m.47) | Maaşa ek +1 yevmiye (toplam 2× / %100 zamlı) | Serbest zamanla telafi edilemez, ücret ödenir |
| Hafta Tatili Çalışması | Hafta tatili gününde çalışma (4857 m.46 + Yargıtay) | Maaşa ek +1,5 yevmiye (toplam 2,5×) | Çalışılan her saat %50 zamlı hesaplanır |
2026 örnek maaşlara göre fazla mesai tablosu (Ocak · %15 dilim)
| Maaş seviyesi | Brüt karşılığı | Saatlik normal | 1 saat %50 (brüt) | 10 saat net mesai | 20 saat net mesai | 1 gün UBGT net (+7,5 sa) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Asgari Ücret (28.075,50 TL Net) | 33.030,00 TL | 146,80 TL | 220,20 TL | 1.574,24 TL | 3.148,47 TL | 787,13 TL |
| 40.000 TL Net Maaş | 49.709,71 TL | 220,93 TL | 331,40 TL | 2.369,20 TL | 4.738,41 TL | 1.184,61 TL |
| 55.000 TL Net Maaş | 70.691,36 TL | 314,18 TL | 471,28 TL | 3.369,19 TL | 6.738,39 TL | 1.684,60 TL |
| 75.000 TL Net Maaş | 98.666,92 TL | 438,52 TL | 657,78 TL | 4.702,52 TL | 9.405,06 TL | 2.351,27 TL |
| 100.000 TL Net Maaş | 133.636,35 TL | 593,94 TL | 890,91 TL | 6.369,20 TL | 12.738,39 TL | 3.184,59 TL |
Sık sorulan sorular
- Fazla mesai saatlik ücreti nasıl hesaplanır? Neden 225’e bölünür?
- 4857 sayılı İş Kanunu ve Yargıtay yerleşik içtihadına göre aylık maktu ücretli çalışanlarda bir ay 30 gün, günlük normal çalışma süresi ise 7,5 saat (haftalık 45 saat ÷ 6 gün) kabul edilir. 30 × 7,5 = 225 saat olduğundan saatlik normal brüt ücret, aylık çıplak brüt maaşın 225’e bölünmesiyle bulunur. Normal fazla mesai saati ise bu saatlik ücretin 1,5 katı (%50 zamlı) olarak hesaplanır.
- 2026 yılında asgari ücretlinin 1 saatlik fazla mesai ücreti ne kadardır?
- 2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030,00 TL, net asgari ücreti 28.075,50 TL’dir. Saatlik normal brüt ücret 33.030 ÷ 225 = 146,80 TL; %50 zamlı 1 saatlik brüt fazla mesai ücreti ise 146,80 × 1,5 = 220,20 TL’dir. Asgari ücretlinin normal maaşında gelir ve damga vergisi istisnası tamamen kullanıldığı için ek fazla mesai ödemesinden %14 SGK, %1 işsizlik, %15 (ilk dilim) gelir vergisi ve %0,759 damga vergisi kesilir; 1 saatlik net fazla mesai ilk dilimde yaklaşık 157,42 TL olur.
- Net maaşım üzerinden fazla mesai hesaplarken neden önce brüte çevrilir?
- İş Kanunu’na göre fazla mesai her zaman brüt ücret üzerinden hesaplanır ve ortaya çıkan brüt ek ödeme bordroya eklenerek SGK, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerine tabi tutulur. Net maaştan doğrudan 225’e bölüp 1,5 ile çarpmak, özellikle vergi dilimi (%15’ten %20 veya %27’ye) ilerleyen aylarda hatalı sonuç verir. Hesaplayıcımız girdiğiniz net maaşı önce 2026 parametreleriyle brüte çevirir, sonra fazla mesaiyi ekleyip güncel vergi diliminize göre netini bulur.
- Resmî tatil ve bayram (UBGT) mesaisi %100 zamlı mı ödenir, maaşa kaç yevmiye eklenir?
- 4857 sayılı İş Kanunu m.47’ye göre resmî tatil veya bayram gününde hiç çalışmayan işçi o günün normal ücretini (1 yevmiye) maaşının içinde zaten alır. Eğer işçi o gün çalışırsa, çalıştığı her gün için ayrıca bir günlük ilave ücret (1 yevmiye) daha ödenir. Yani normal maaşına ek +1 yevmiye yatar ve böylece o gün için toplamda 2 günlük (%100 zamlı) ücret almış olur. Saatlik çalışan (yevmiyeli) işçilerde ise saatlik ücret doğrudan 2 ile çarpılır.
- Hafta tatilinde (örneğin Pazar günü) çalışmanın fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
- İş Kanunu m.46 ve Yargıtay kararlarına göre işçi hafta tatilinde hiç çalışmasa bile 1 günlük normal ücretini alır. Hafta tatilinde çalıştırılırsa, o gün yaptığı çalışma doğrudan fazla çalışma sayıldığı için günlük normal ücretine ek olarak %50 zamlı günlük ücret (yani toplamda 1 + 1,5 = 2,5 yevmiye; aylık maaşa ek +1,5 yevmiye) hak kazanır.
- %25 zamlı "fazla sürelerle çalışma" nedir ve kimlere uygulanır?
- Haftalık normal çalışma süresi iş sözleşmesiyle 45 saatin altında (örneğin 40 saat) belirlenmişse, 40 saat ile 45 saat arasında yapılan çalışmalar "fazla sürelerle çalışma" sayılır (4857 m.41/3). Bu aralıktaki her saat için ücret %25 zamlı (1,25×) ödenir. Çalışma 45 saati aştığı anda ise aşan saatler artık %50 zamlı (1,5×) normal fazla çalışma olarak hesaplanır.
- Fazla mesai ücretinden hangi vergi ve SGK kesintileri yapılır?
- Fazla mesai ücreti ücret niteliğinde bir ek kazanç olduğu için üzerinden %14 SGK işçi primi, %1 işsizlik sigortası işçi primi (emekli SGDP çalışanlarda yalnızca %7,5 SGK), bulunulan kümülatif matraha göre %15–%40 arası gelir vergisi ve binde 7,59 (%0,759) damga vergisi kesilir. Aylık toplam brüt kazanç 2026 SGK tavanı olan 297.270 TL’yi aşarsa, aşan kısımdan SGK ve işsizlik primi kesilmez.
- Yıllık 270 saat fazla mesai sınırı nedir? Aşılırsa ücret yanar mı?
- 4857 sayılı Kanun m.41/8’e göre fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz. Ancak bu sınır işçiyi koruyan bir üst sınırdır; işçi yılda 270 saatin üzerinde çalıştırılmışsa, 270 saati aşan tüm çalışmaların fazla mesai ücreti de eksiksiz ödenmek zorundadır. Ayrıca işçi her yıl için yazılı onay vermedikçe fazla çalışmaya zorlanamaz ve onayını 30 gün önceden yazılı bildirimle geri alabilir.
- Fazla mesai parası yerine izin (serbest zaman) kullanılabilir mi?
- Evet. İş Kanunu m.41/4’e göre fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 30 dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 15 dakikayı serbest zaman (ücretli izin) olarak kullanabilir. İşveren işçinin talebi olmadan tek taraflı olarak ücret yerine izin dayatamaz; izin 6 ay içinde işverence kullandırılır.
- Yemek, yol, prim veya ikramiye fazla mesai hesabına dahil edilir mi?
- Hayır. Kıdem ve ihbar tazminatında "giydirilmiş brüt ücret" esas alınırken, fazla mesai (fazla çalışma) ücretinin hesabında yalnızca "çıplak brüt ücret" (temel aylık maaş) esas alınır. Yemek yardımı, yol parası, yakacak yardımı veya düzensiz primler saatlik fazla mesai tabanına eklenmez.
- Sözleşmede "fazla mesai maaşa dahildir" yazıyorsa hiç ücret alamaz mıyım?
- Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre iş sözleşmesinde "fazla mesai aylık ücrete dahildir" hükmü varsa, bu kayıt yalnızca yıllık 270 saatlik yasal sınırı (aylık ortalama 22,5 saat) kapsar. Ayrıca maaşın asgari ücretin belirgin şekilde üzerinde olması gerekir; asgari ücretle veya asgari ücrete yakın maaşla çalışan işçide bu madde geçersiz sayılır. Yıllık 270 saati aşan her fazla mesai saati ise sözleşmede bu madde olsa bile ayrıca ödenmek zorundadır.
- Fazla mesai alacağında zamanaşımı süresi kaç yıldır?
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun ek 3. maddesi uyarınca fazla mesai (fazla çalışma) ücret alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır. Dava veya arabuluculuk tarihinden geriye doğru son 5 yıla ait ödenmemiş fazla mesai alacakları talep edilebilir.
- Gece çalışması (20:00–06:00) fazla mesai sayılır mı?
- İş Kanunu m.69’a göre gece döneminde (20:00–06:00) işçilerin çalışması kural olarak 7,5 saati geçemez (turizm, özel güvenlik, sağlık ve petrol/gaz sektörlerinde yazılı onayla 7,5 saat aşılabilir). Haftalık 45 saat dolmamış olsa bile bir günde 7,5 saati aşan gece çalışması Yargıtay kararlarına göre doğrudan %50 zamlı fazla mesai sayılır.
- Ödenmeyen fazla mesai nasıl ispatlanır?
- Fazla mesai yaptığını ispat yükü işçidedir. Bordrolar (imzasız veya ihtirazi kayıtlı), işyeri giriş-çıkış kart/turnike veya parmak izi kayıtları, e-posta ve WhatsApp/Teams yazışma saatleri, araç takip/GPS kayıtları, kamera görüntüleri ve aynı dönemde birlikte çalışmış tanık beyanları mahkemede delil olarak kabul edilir.
İlgili araçlar
- Brütten nete maaş hesaplama — SGK, işsizlik ve gelir vergisi kesintileriyle net maaş.
- Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama — Güncel tavan, damga vergisi ve net tazminat.
- İşsizlik maaşı hesaplama — Son 4 ay brüt maaş ve prim gününe göre İŞKUR net ödeneği ve süre.
- Asgari ücret — Brüt, net tutar ve yıllara göre asgari ücret tablosu.