Stanford Üniversitesi araştırmacıları fare beynine insan nöral dokusunu başarıyla naklettiler
ABD'deki Stanford Üniversitesi bilim insanları, serebral korteksi gelişmeyecek şekilde genetik olarak tasarlanan farelerin beynine laboratuvarda üretilen insan beyin hücrelerini yerleştirerek bu hücrelerin fare sinir sistemine entegre olmasını sağladı. Çalışma, nörogelişimsel hastalıkların araştırılmasında yeni bir model sunuyor.
Araştırma ekibi, insan kök hücrelerinden geliştirilen kortikal organoidleri yeni doğan farelerin beynine nakletti. Operasyondan yaklaşık üç ay sonra, farelerin kortikal dokusunun hacim olarak yüzde 90'dan fazlasının insan hücrelerinden oluştuğu tespit edildi. Nakledilen insan sinir hücreleri fare beyninin diğer bölgeleriyle işlevsel bağlantılar kurdu ve bazı hücrelerin omuriliğe kadar uzandığı belirlendi. Kullanılan insan dokusu doğrudan bir beyinden alınmamıştı; araştırmacılar insan hücrelerini yeniden programlayarak kök hücre haline getirmiş, ardından üç boyutlu beyin benzeri hücre kümeleri oluşturmuştu. Önemli bir bulgu, insanlarda ve bazı primatların beyninde doğal olarak bulunan ancak farelerde gelişmeyen von Economo benzeri sinir hücrelerinin nakledilen dokuda ortaya çıkmasıydı. Davranış testlerinde farelerin hareket kabiliyeti normal farelere benzeri sonuçlar verdi ve insan benzeri bilişsel kapasite geliştirmedi. Araştırmacılar, yeni modelin otizm, epilepsi, serebral palsi ve oksijen eksikliğinden kaynaklanan nörogelişimsel hastalıkların hücresel düzeyini anlamak için kullanılabileceğini, ayrıca gelecekteki tedavilerin daha gerçekçi ortamlarda sınanmasını sağlayabileceğini belirtti. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, hayvan refahı ve etik sınırlar açısından da yakından değerlendirilmesi gereken yeni sorular ortaya çıkarmıştır.
Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi