Bilim insanları, şimdiye kadar araştırılan en küçük ölçekte sinyaller tespit etti
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda yapılan deneyde, atomdan 100 milyar kat daha küçük olan zepto-evrenden ilk sinyaller alındı.
İsviçre-Fransa sınırındaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) bulunan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndaki (LHC) deneylerde, doğanın bugüne kadar incelenen en küçük ölçeğinden sinyaller elde edildi. Cambridge Üniversitesi liderliğindeki araştırmacılar, atomdan 100 milyar kat daha küçük olan ve fizikçilerin 'zepto-evren' olarak adlandırdığı metrenin milyarda birinin trilyonda biri ölçeğindeki bu sinyalleri kaydetti.
Yüksek enerjili parçacık çarpışmalarında ortaya çıkan ve saniyenin yalnızca 1,5 trilyonda biri kadar varlığını sürdürebilen 'beauty quark' parçacıklarının diğer küçük parçacıklarla etkileşimleri incelendi. Karanlık maddenin etkilerine bu ölçekte daha duyarlı olabileceği öngörülen parçacıkların izlenmesi, evrenin işleyişine dair yeni ve kapsamlı teoriler geliştirilmesini hedefliyor. Veri analizini yöneten Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Harry Cliff, zepto-evrenin kapısını araladıklarını ve yeni parçacıklar keşfedebilmek için daha fazla veriye ihtiyaç duyduklarını bildirdi.
Projeye katılan 28 ülke, LHCb dedektöründeki bozunma sıklığını on katına çıkaracak 150 milyon sterlinlik bir güncelleme üzerinde uzlaştı. Ancak araştırmayı finanse eden Birleşik Krallık Araştırma ve Yenilik Ajansı (UKRI), Jodrell Bank'taki Lovell teleskobu da dahil olmak üzere birçok temel fizik projesinin yanı sıra bu güncellemeyle ilgili payını geri çektiğini duyurdu.
LHCb uluslararası iş birliği lideri Prof. Tim Gershon ve Manchester Üniversitesi'nden araştırmacı Prof. Brian Cox, kesinti kararının Birleşik Krallık'ın bilimsel liderliğine ve genç araştırmacı yetiştirme potansiyeline zarar vereceğini belirtti. Yıllık yaklaşık 175 milyon sterlinlik katkısıyla CERN'in ikinci en büyük fon sağlayıcısı olmayı sürdürdüğünü belirten UKRI ise kaynakların temiz enerji, tıbbi görüntüleme ve kültürel miras gibi yeni altyapı yatırımlarına aktarıldığını kaydetti.
Kaynak: Bbc.com