Koyunların ve keçilerin göz bebekleri neden dikdörtgen şekillidir?
Koyun ve keçi gibi otobur hayvanların yatay ve dikdörtgen göz bebeklerine sahip olmasının ardındaki biyolojik nedenler araştırılıyor. Bu anatomik yapı avcılardan korunma stratejisiyle açıklanıyor.
Koyun, keçi, geyik ve antilop gibi otobur memelilerin yatay ve dikdörtgen şeklindeki göz bebekleri, avcılardan kaçma stratejilerinin temel bir parçasını oluşturuyor. Başlarının iki yanında yer alan gözleriyle birlikte çalışan bu yatay yapı, hayvanların çevrelerini neredeyse 360 derecelik panoramik bir açıyla görmelerine imkân tanıyor.
Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'deki Banks Laboratuvarı'nın baş araştırmacısı Marty Banks, 2024 yılında IFLScience'a yaptığı açıklamada, tespit edebildikleri tek bir istisna dışında yatay göz bebeklerinin doğrudan av hayvanlarıyla ilişkili olduğunu belirtti. Banks, uzatılmış göz bebeği yapısının göze daha fazla ışık girmesini sağladığını, böylece sol gözün hayvanın sol arkasını net şekilde görebildiğini ve panoramik görüşü güçlendirdiğini ifade etti.
Göz bebeğinin dikey eksende dar olmasının yatay hatları keskinleştirdiğine dikkat çeken Banks, bu durumun avcılardan kaçarken zemindeki engellerin net biçimde algılanmasını sağladığını aktardı. Canlılar dünyasında kediler pusu kurmaya yarayan dikey yarıklara, insanlar gibi avcılar yuvarlak göz bebeklerine, mürekkep balıkları ise dalgalı bir forma sahipken yırtıcı bir memeli olan firavunfaresi koyun benzeri yatay göz bebekleriyle bu kuralın dışına çıkıyor.
Kaynak: Bitopik editörü