2026 Nobel Kimya Ödülü Henri B. Kagan ve Kenso Soai'ye Verildi
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, asimetrik organik sentez alanındaki keşifleri nedeniyle ödülün Fransız kimyager Henri B. Kagan ile Japon bilim insanı Kenso Soai'ye verildiğini duyurdu.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Kimya Ödülü'nü asimetrik organik sentezde lineer olmayan etkiler ve otokataliz keşifleri dolayısıyla Fransız kimyager Henri B. Kagan ile Japon bilim insanı Kenso Soai'ye verdi. Nobel Komitesi, bilim insanlarının geliştirdiği kimyasal tepkimelerin canlı organizmalarda yalnızca tek bir kiral formun nasıl kendiliğinden baskın hale geldiğine ve yaşamın kökenindeki kimyasal simetri kırılmasına açıklama getirdiğini belirtti. İkilinin çalışmaları kimya dünyasındaki asırlık bir paradoksu aydınlatırken, ilaç sanayisinde doğru ayna görüntüsüne sahip moleküllerin elde edilmesinde kritik rol oynayan asimetrik organik senteze de doğrudan katkı sundu.
Henri B. Kagan'ın ortaya koyduğu lineer olmayan etkiler teorisi, düşük saflıktaki kiral katalizörlerin bile reaksiyon sonucunda yüksek optik saflıkta ürünler sağlayabileceğini kanıtlayarak klasik kataliz anlayışını kökten değiştirdi. Kenso Soai ise kendi adıyla anılan Soai reaksiyonu aracılığıyla asimetrik otokatalizi keşfetti. Soai, oluşan kiral ürünün kendi reaksiyonunu katalizlediğini ve küçük bir simetri sapmasını dahi büyük bir kiral çoğalmaya dönüştürdüğünü gösterdi.
İki bilim insanının keşifleri, modern sentetik kimya ve ilaç üretim süreçlerine sağladığı katkıların yanı sıra biyolojik moleküllerin evrimine ilişkin temel sorulara da yanıt oluşturdu.
Kaynak: bloomberght.com