Selahattin Demirtaş kimdir? Hayatı, siyasi kariyeri ve davaları
Zaza kökenli avukat, yazar ve siyasetçi Selahattin Demirtaş, BDP ve HDP eş genel başkanlığı ile cumhurbaşkanı adaylıklarının ardından 2016'dan bu yana Edirne Cezaevi'nde tutuklu bulunmaktadır.
Selahattin Demirtaş, 10 Nisan 1973 tarihinde Elazığ'da Zaza kökenli bir ailede dünyaya geldi. Henüz çocuk yaşlardayken ailesiyle Palu'dan Diyarbakır'a yerleşti ve gençlik yıllarında babası Tahir Demirtaş'ın tesisatçı dükkânında çalıştı. İlk, orta ve lise öğrenimini Diyarbakır'da tamamlayan Demirtaş, 1991 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi bölümüne girdi ancak 1993'te yeniden sınava girerek Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazandı. Demirtaş, hukuk eğitimi alma kararında Halkın Emek Partisi (HEP) Diyarbakır İl Başkanı Vedat Aydın'ın öldürülmesi ve PKK gençlik yapılanması davasından 22 yıl hapis cezası alan ağabeyi Nurettin Demirtaş için ailenin yoksulluk nedeniyle avukat tutamamasının etkili olduğunu belirtti.
Mezuniyetinin ardından serbest avukatlık yapan Demirtaş, Uluslararası Af Örgütü Diyarbakır şubesi ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nın kurucuları arasında yer aldı. 2000 yılında Osman Baydemir'in şube başkanı olmasıyla İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır şubesi yönetimine girdi ve birçok insan hakları ihlali davasında çalıştı. Baydemir'in yerel seçimlerde Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı seçilmesinin ardından 2004 yılında İHD Diyarbakır Şube Başkanlığı görevini üstlendi.
Demirtaş hakkında, 2006 yılında Roj TV'deki bir programa katılarak Abdullah Öcalan hakkında yaptığı değerlendirmeler sebebiyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "terör örgütü propagandası yapmak" suçlamasıyla dava açıldı. 2010 yılında sonuçlanan davada 1 yıl hapis cezası alsa da mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vererek 5 yıl denetimli serbestlik uyguladı.
2006 yılı sonunda yaptığı kısa dönem askerlik sonrasında avukatlık bürosu açan Demirtaş, Hatip Dicle'nin siyasi yasağı nedeniyle aday olamaması üzerine siyasete yöneldi. DTP, EMEP, ÖDP ve SDP'nin desteklediği "Bin Umut Adayları" oluşumu çatısı altında 2007 genel seçimlerinde Diyarbakır bağımsız milletvekili seçilerek meclise girdi ve Demokratik Toplum Partisi'nin (DTP) TBMM Grup Başkanvekilliğini üstlendi.
DTP'nin 2009'da Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasının ardından Barış ve Demokrasi Partisi'ne (BDP) katılan Demirtaş, 1 Şubat 2010 tarihindeki olağanüstü kongrede genel başkan seçildi ve 2011 yılında eş genel başkanlık sistemine geçildi. 2011 genel seçimlerinde Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku desteğiyle Hakkâri milletvekili olarak tekrar parlamentoya giren Demirtaş, İmralı ve Oslo ekseninde yürütülen Çözüm Süreci görüşmelerinde görev aldı.
2014 yılında BDP kadrolarının katılımıyla genişleyen Halkların Demokratik Partisi'ne (HDP) geçen Demirtaş, 22 Haziran 2014'te Figen Yüksekdağ ile birlikte HDP Eş Genel Başkanı seçildi. 2014 cumhurbaşkanlığı seçiminde HDP adayı olarak oyların yüzde 9,76'sını alarak yarışı üçüncü sırada bitirdi. Demirtaş, 7 Haziran 2015 genel seçimlerinde HDP'nin yüzde 13'ün üzerinde oy alıp 80 milletvekili çıkarmasıyla İstanbul milletvekili seçildi; Kasım 2015 seçimlerinde ise partisi yüzde 10,7 oy alarak meclisteki yerini korudu.
Dokunulmazlıkların kaldırılması sürecinin ardından 4 Kasım 2016'da Figen Yüksekdağ ve dokuz milletvekiliyle birlikte "suç işlemek amacıyla örgüt kurmak", "terör örgütü üyesi olmak", "silahlı terör örgütüne üye olmak" ve "örgüt adına suç işlemek" iddialarıyla gözaltına alınarak tutuklandı. Edirne Cezaevi'nde tutukluyken katıldığı 2018 cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların yüzde 8,40'ını alarak yeniden üçüncü oldu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal ve serbest bırakılma yönündeki kararlarına rağmen tutukluluğu süren Demirtaş, Mayıs 2023 seçimlerinin ardından aktif siyaseti bıraktığını açıkladı.
Kaynak: Vikipedi