Fatih Altaylı ve Av. Dr. Gönenç Gürkaynak fon krizini değerlendirdi
Türkiye'de 15 ila 25 milyar dolarlık hacme ulaşarak yüz binlerce kişiyi etkileyen serbest fon krizi; SPK denetimleri, sisteme giren kayıt dışı gevşek para ve borsa manipülasyonları kapsamında ele alınıyor.
Türkiye'de 15 ila 25 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşan serbest fon krizi, 450 ila 500 bin yatırımcının mağduriyetine yol açtı. Güven kaybı Borsa İstanbul'daki köklü şirket hisselerinde yüzde 20 ila 40 oranında değer kayıplarına neden olurken, Norveç Varlık Fonu gibi kurumsal yabancı aktörler de süreçten olumsuz etkilendi.
Sistemin işleyişini değerlendiren Av. Dr. Gönenç Gürkaynak ve Fatih Altaylı, Türkiye'deki tablonun klasik bir Ponzi düzeninden farklı olarak sığ borsa hisseleri üzerinden kurulan bir manipülasyona dayandığını belirtti. Akışkanlığı düşük hisselere serbest fonlar aracılığıyla yönlendirilen kaynağın yapay getiri algısı ürettiği ve siyasi bağlantı izleniminin yarattığı sahte güvenceyle yüz binlerce kişinin sisteme dahil olduğu ifade edildi.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 2025 yazından itibaren bilinen duruma geç müdahale etmesinin ciddi bir ihmal olduğunu vurgulayan Gürkaynak, sorumluluğun yalnızca tek bir kuruma yüklenemeyeceğini kaydetti. Kurumsal denetim eksikliği ve şeffaflık sorunları giderilmeden sadece idari görevden almalar yapılmasının krizi gelecekte tekrarlatacağı dile getirildi.
Krizin merkezinde yer alan kaynağı belirsiz ve vergilendirilmemiş "gevşek para" akışına işaret edilen değerlendirmede, bazı kişilerin fonlara 47 milyon dolar (yaklaşık 1,6 milyar TL) yatırdığı anımsatıldı. Türkiye'de servet kaynağını sorgulayan mekanizmaların çalışmaması nedeniyle büyük hacimli kayıt dışı fonların bankacılık sisteminde kolayca dolaşabildiği aktarıldı.
Türkiye'nin Mali Eylem Görev Gücü (FATF) gri listesinden çıkmasına rağmen krizin patlak vermesi, kurumun yalnızca terör finansmanı gibi doğrudan kara paraya odaklanmasıyla açıklandı. Yüksek enflasyon ortamında kayıt dışı servet artışlarını izleyen bireysel yatırımcıların birikimlerini koruma amacıyla bu fonlara yöneldiği ve bilgi asimetrisi sebebiyle mağdur olduğu belirtildi.
Kaynak: Bitopik editörü