Ormanları kendi hallerine bıraksak ne olurdu? Avrupa’nın en iyi korunmuş ilkel ormanı: Białowieża
Polonya ve Belarus sınırında yer alan Białowieża ormanı, buzul çağından bu yana süregelen ve Avrupa'nın en iyi korunmuş ilkel orman ekosistemlerinden biridir. İnsan müdahalesi olmayan bu alanda ölü odun, orman hayatının döngüsünün merkezinde yer almaktadır.
Białowieża bölgesi, son buzul çağından yaklaşık 10 bin ile 12 bin yıl önce beri kesintisiz bir şekilde ormanlık alan olarak varlığını sürdürmektedir. Bu durum, onu Avrupa Ovası'nı örtmüş olan eski ormanların en büyük kalıntılarından biri yapmaktadır. Bölgenin çekirdeği bölgesinde doğal ekolojik süreçler hakim kalsa da, 2012 yılında yayımlanan bir araştırma, insanların otlatma, seçici ağaç kesimi ve arıcılık gibi geleneksel faaliyetler aracılığıyla yüzyıllardır ormanın bazı kısımlarını etkilediğini göstermiştir.
Białowieża'yı diğer ormanlardan ayıran en belirgin özellik, ölüm ve çürümeye dayalı yaşam döngüsüdür. Ağaçlar yere düştüğünde temizlenmez ve orman zeminini kaplayarak yoğun bir tabaka oluştururlar. Ancak bu ölü odunlar, tehdit altındaki böcekler ve nadir gözlenen mantarlar için habitat sağlamakta, nemli ortamı koruyarak canlı ağaçları kuraklıktan korumuş ve fidan gelişimi için beslenme kaynağı işlevi görmektedir. Ölü Ağaç Cemiyeti verilerine göre, binlerce canlı türü yaşam döngülerinin en az bir aşamasında çürüyen oduna bağımlıdır. Bu türlere saproksilotrofik türler adı verilmektedir. Bölgede Eurasian kurtları, vaşak, geyik, yaban domuzu, kunduz ve Avrupa bizonu gibi hayvan türleri yaşamaktadır. Özellikle Rana arvalis olarak bilinen bataklık kurbağaları, erkeklerin çiftleşme mevsiminde parlak mavi renge dönüşme özelliğiyle dikkat çekmektedir; bu renk değişimi kısmen ultraviyole spektrumunda meydana gelmektedir. Białowieża, dünyanın en önemli uzun vadeli ekolojik araştırma alanlarından biri olarak değerlendirilse de, korunması konusunda tehditlerle karşı karşıyadır. Bölgenin yalnızca üçte biri doğa parkı ve doğa rezervleriyle korunurken, geri kalan kısmı ormancılık yönetimine tabi olmaktadır.
Kaynak: İflscience.com