Bazı Evcil Aksolotllar Karada Yaşayan Semenderlere Dönüşebiliyor
Esaret altında yaşayan nadir aksolotl melezleri, sucul özelliklerini kaybederek hava soluyan kara canlılarına dönüşebiliyor. Bu dönüşümde solungaçlar geriliyor, akciğerler gelişiyor ve deri yeni yaşam alanına uyum sağlıyor.
Vahşi doğada kritik tehlike altında bulunan aksolotllar, yalnızca Mexico City kanallarında yaşıyor. Araştırma ve evcil hayvan olarak dünya geneline yayılan esaret altındaki aksolotlların tamamı, yalnızca altı kurucu bireyden üretildi. Genetik çeşitliliği artırmak ve sağlık sorunlarını azaltmak amacıyla bu hayvanlar, yakın akrabaları olan kaplan semenderleriyle melezlendi.
Aksolotllar, yetişkinlikte bazı yavruluk özelliklerini koruyan paedomorfik canlılardır; bunun nedeni, vücuda gelişimini tamamlama sinyali veren hormonları üretmemeleridir. Kaplan semenderleri ise büyürken biçim değiştirerek sucul özelliklerini kaybeder ve hava soluyan yetişkin semenderlere dönüşür. Melez aksolotlların bir bölümü yaşamını suda sürdürürken, bazıları ilerleyen dönemde karasal forma geçebiliyor.
Massachusetts Boston Üniversitesi'nden aksolotl uzmanı Catherine McCusker, dönüşümün ilk belirgin işaretinin dış solungaçların gerilemesi olduğunu belirtti. Solungaçlar tamamen kaybolduğunda hayvanlar su altında nefes alamıyor ve hareket edebilmeleri için karasal bir yüzeye ihtiyaç duyuyor; ayrıca kuyruktaki yüzgeç benzeri deri kayboluyor, dış solungaçların yerini hava soluyan iç akciğerler alıyor.
Courtney Bailey'nin Gollum adlı aksolotlu, bu dönüşümün gözlemlendiği örneklerden biri oldu. Bailey, Gollum'un klasik aksolotl görünümünde, perdeli ayaklara ve tüylü solungaçlara sahip olduğunu; ancak yaklaşık bir hafta içinde solungaçlarını ve perdeli ayaklarını kaybederek sudan uzak durmaya başladığını aktardı. Bailey, bu nadir forma sahip hayvanların bakımı konusunda bilgi az olduğu için Gollum'un bakım sürecini paylaşmayı amaçlıyor.
Nadir forma dönüşen aksolotllar, uzuv yenileme yeteneklerinin bir bölümünü kaybediyor. Paedomorfik özelliklerini koruyan aksolotllar ise kopan uzuvlarını tamamen yeniden oluşturma konusunda daha başarılı oluyor.
Kaynak: iflscience.com